Kina druga ekonomska sila u svetu

I pored toga što su ekonomije Kine i Indije slabije nego što je ranije uračunato, dve azijske zemlje su postale druga i peta privredna sila u svetu, objavljeno je u Šangaju. Prva svetska ekonomska sila, prema paritetu kupovne moći (PKM), su i dalje SAD, dok je Japan na osnovu tog pokazatelja treći, a Nemačka četvrta.

Visoko mesto na rang-listi, koja je napravljena na osnovu važećih pokazatelja za 2005. godinu, zauzima i Rusija, koja je osma, iako je početkom ove decenije bila bliže sredini nego vrhu liste ekonomski najuspešenijih država, prenele su agencije.

U grupi od 12 najmoćnijih zemalja prema PKM su, osim toga, Velika Britanija, Francuska, Italija, Španija, Brazil i Meksiko.

Nove podatke o ekonomskoj snazi pojedinih zemalja, zasnovane na računici koja iskazuje PKM, stručnjaci Svetske banke i Ujedinjenih nacija utvrdili su na osnovu istraživanja u 146 zemalja.

Kina je prvi put bila predmet takve analize, a Indija drugi put od 1985. godine. Pokazalo se da je vrednost kineskog bruto domaćeg proizvoda (BDP), merena pomoću PKM, a ne na osnovnu jednostavnog statističkog pretvaranja lokalnih statističkih pokazatelja u dolarske vrednosti, oko 5,3 biliona dolara, a ne 8,8 biliona kao što se pretpostavljalo.

Isti pokazatelj za Indiju smanjen je na 2,3 sa pređašnjih 3,7 biliona dolara. Najnovije istraživanje je pokazalo da američka ekonomija obuhvata oko 23 odsto globalnog BDP-a, kineska 9,7 procenata, što je osetno niže u odnosu na ranije procenjenih oko 14 odsto.

Pet vodećih svetskih privrednih sila stvaraju oko polovine globalnog BDP -a, ističe se u analizi SB, uz napomenu da je reč o "najeksetenzivnijim" pokazateljima zasnovanim na osnovu izračunatog PKM.

Brazilska ekonomija obuhvata, prema istom istraživanju, oko 50 odsto privrednog potencijala Latinske Amerike, dok Rusija dominira među republikama nekadašnjeg Sovjetskog Saveza, sa učešćem od tri četvrtine u ukupnoj proizvodnji i 65 odsto u celokupnim ulaganjima.

SAD su, kad je reč o nivou globalnih ulaganja, bez premca u svetu sa učešćem od 21 odsto, dok je Kina druga sa 18 procenata.

Vodeće ekonomske sile u Africi su Južnoafrička Republika, Nigerija, Egipat, Maroko i Sudan, sa dvotrećinskim učešćem u ekonomskom potencijalu "crnog" kontinenta.

Pet najbogatijih zemalja sveta, mereno prema visini BDP po stganovniku, su Luksemburg (80.315 dolara), Katar, Norveška, Bruneji i Kuvajt.

Svetski prosek BDP po stanovniku je približno 8.900 dolara, dok 17 zemalja, obuhvaćenih izveštajem, ima manje od hiljadu dolara po žitelju.

Slovenački BDP 17.558 dolara

Među zemljama bivše Jugoslavije, Slovenija ima najveći BDP po stanovniku - 17.558 dolara, dok je taj pokazatelj iskazan prema PKM veći - 23.004 dolara.

Isti pokazatelj za Hrvatsku je oko 50 odsto niži nego slovenački, jer je njen BDP po stanovniku za 2005. godinu bio oko 8.750 dolara, a po PKM nešto više od 13.200 dolara.

U Srbiji je BDP po stanovniku pre dve godine iznosio 3.564 dolara, a po paritetu kupovne moći - nešto više od 8.600 dolara.

Bosanskoheregovački BDP po stanovniku je u 2005. bio bezmalo 20 procenata niži nego u Srbiji, a ista razlika između dve zemlje je zabeležena i u poređenju vrednosti PKM.

Paritet kupovne moći se, inače, pojavio u ekonomskoj teoriji zbog potrebe da se što objektivnije uporedi realna privredna snaga raznih zemalja.

Osnovni elemenet za takvo poređenje je ocena vrednosti neke uslovne "korpe" robe i usluga. U najnovijem istraživanju obuhvaćeno je više od hiljadu proizvoda i usluga, a takav metod omogućava da se izbegnu ili umanje greške u iskazivanju konačnog rezultata, do kojih može doći, između ostalog, zbog promene vrednosti valutnih kurseva.