Nemoć i svemoć

Građani Zvezdare, jedne od 17 beogradskih opština, već godinu dana pokušavaju da se izbore za očuvanje dečjeg igrališta koje se nalazi ispred njihovih zgrada, a na kojem je predviđena izgradnja poslovno-stambenog objekta. Organizovanjem noćnih i dnevnih dežurstava građani onemogućavaju investitora da započne gradnju. Investitor tvrdi da se nad njim vrši pravno nasilje, jer poseduje sva zakonom predviđena dokumenta za početak gradnje na ovoj lokaciji. On upozortava da će, ukoliko građani nastave da se suprotstavljaju, preduzeti sve zakonske mere, uključujući i krivične prijave, zahtev za odšetu od oko tri miliona evra, kao i obraćanje za pomoć stranim institucijama. Treća strana, predsednik ove gradske opštine, tvrdi da odgovornost za ovu situaciju "snosi neki šraf u vlasti koji je izdao građevinsku dozvolu za gradnju u ovom delu grada".

Ovo je samo jedan od slučajeva koji odslikava haotično stanje u kojem se poslednjih godina nalazi oblast urbanizma, arhitekture i građevinarstva u srpskoj prestonici. Građani i stručna javnost tvrde da je na delu "urbanistička mafija", odnosno "investitorski urbanizam". Gradske vlasti smatraju da je za haos u građevinarstvu kriva advokatska mafija. Što se tiče negodovanja javnosti, vlasti tvrde da su urbanistički planovi prošli zakonski predviđenu proceduru, odnosno javnu raspravu u kojoj su učestvovali i građani. To jest, imali su pravo da učestvuju.

Ipak, niko ne poriče da u Beogradu u ovoj oblasti postoje dva goruća problema: bespravna gradnja i građevinska mafija. Najbolji primer ovoga je rušenje zgrade u Čuburskoj ulici na Vračaru prouzrokovano nelegalno sagrađenim objektom. Gradski arhitekta smatra da su za ovakvu situaciju krive "rupe i nelogičnosti u zakonu", te da su u takvim slučajevima i sudstvo i Skupština grada potpuno nemoćni.

U međuvremenu se, tri godine nakon usvajanja generalnog urbanističkog plana kojim je predviđena izgradnja lakog metroa, ponovo pokreće jedna stara tema. Predsednik Skupštine grada Milorad Perović prošle nedelje se založio za gradnju klasičnog metroa, što je u direktnoj suprotnosti sa zvaničnom gradskom politikom. Ako se gradski čelnici spore oko dogovorenog i ne mogu da se dogovore oko ključnih kapitalnih investicija, ne treba se čuditi što postoje idealni uslove za delovanje urbanističke mafije koju mnogi s pravom smatraju nesalomivom.